1 oktober 2026
Gewasbescherming: Houd de Staten aan zet!
Welke afspraken heeft Gelderland gemaakt over gewasbescherming en wat betekenen die voor de boeren die ermee moeten werken? De SGP stelt schriftelijke vragen over het Hoofdlijnenconvenant toekomstbestendige gewasbescherming. Fractievoorzitter Gerrit Averesch wil duidelijkheid over de Gelderse instemming, de zeggenschap van Provinciale Staten en de bescherming van agrarische ondernemers.

Het bestuur van het Interprovinciaal Overleg heeft het convenant ondertekend. Volgens Gedeputeerde Staten zijn provincies daarmee niet juridisch gebonden aan afspraken die nog in deelconvenanten moeten worden uitgewerkt. Tegelijkertijd stelt de staatssecretaris dat ondertekenende partijen zich politiek en bestuurlijk verbinden aan de richting, ambities en uitgangspunten.
Juist die combinatie roept bij de SGP vragen op. “Er wordt benadrukt dat juridisch nog niet alles vastligt, maar ondertussen staat de bestuurlijke handtekening er wel”, zegt Averesch. “Dan willen wij weten wat Gelderland heeft toegezegd, welke ruimte er nog is om andere keuzes te maken en wanneer Provinciale Staten daadwerkelijk aan zet zijn.”
Eerst duidelijkheid over gevolgen
Het convenant bevat uitgangspunten voor reductiedoelen, monitoring van de milieubelasting en maatregelen rond natuurgebieden, grondwaterbeschermingsgebieden en gevoelige functies, zoals woningen en scholen. Ook zijn afspraken opgenomen over maatregelen bij structurele overschrijding van waterkwaliteitsnormen.
De concrete uitwerking kan volgens de SGP grote gevolgen hebben voor Gelderse agrarische bedrijven. Daarom vraagt de fractie welke beperkingen mogelijk worden, hoe de noodzaak en effectiviteit worden onderbouwd en hoe bestaande bedrijven worden beschermd.
“Een teler moet zijn gewassen kunnen beschermen en zijn bedrijf kunnen voortzetten”, benadrukt Averesch. “Je kunt niet alvast een richting vastleggen en pas daarna bekijken of die in de praktijk haalbaar en betaalbaar is. Alternatieven, financiering en economisch perspectief moeten vanaf het begin onderdeel zijn van de afspraken.”

Geen rekening eenzijdig bij de boer
De SGP wijst erop dat het convenant zelf erkent dat reductiedoelen afhankelijk zijn van beschikbare alternatieven, technische mogelijkheden en voldoende economisch perspectief. Ook mogen lasten niet eenzijdig bij telers terechtkomen. De fractie wil weten hoe het college deze uitgangspunten concreet gaat waarborgen.
Daarnaast vraagt de SGP aandacht voor de administratieve lasten en de bescherming van bedrijfsgegevens. Registratie van milieubelasting mag volgens de fractie niet zonder duidelijke voorwaarden uitgroeien tot een nieuw stelsel van verplichtingen en controle.
“Boeren hebben behoefte aan werkbare regels en duidelijkheid voor de lange termijn”, aldus Averesch. “Voorkom dat zij steeds meer moeten registreren, steeds minder mogelijkheden overhouden en ondertussen moeten concurreren met bedrijven elders in Europa die aan andere eisen voldoen.”

Staten moeten invloed kunnen uitoefenen
Voor zover de SGP kan nagaan, hebben Provinciale Staten niet afzonderlijk ingestemd met het hoofdlijnenconvenant. De fractie vraagt daarom welk besluit aan de Gelderse inbreng ten grondslag ligt en welke voorwaarden of voorbehouden het college heeft ingebracht.
Ook wil de SGP dat Provinciale Staten tijdig worden betrokken bij de sectorale deelconvenanten. Daarbij moeten de concrete maatregelen, financiële gevolgen en consequenties voor Gelderse ondernemers vooraf duidelijk zijn.
“Provinciale Staten moeten hun rol kunnen vervullen op het moment dat er nog iets te kiezen valt”, besluit Averesch. “Onze inzet is helder: zorgvuldige gewasbescherming, haalbare afspraken en perspectief voor onze boeren. Een bestuurlijke handtekening mag geen onzekere rekening voor het boerenbedrijf worden.”